" अंधारीतील प्रेमळ मराठी भाषा उच्चार .!"

मला प्रवासात भेटलेली माणसं..!

" अंधारीतील प्रेमळ  मराठी भाषा उच्चार .!"
================================

मला वैयक्तीक मराठी भाषा बोलणाऱ्या माझ्या पिढीतील सर्वात आवडते दोनच व्यक्ती खूप खूप आवडतात.अगदी मी जेंव्हा पासून माझ्या मातृभाषेच्या प्रचंड प्रेमात पडलो आहे तेंव्हापासून..!मराठी भाषा आपण जर सहजपणे आणि अगदी साधे सोपे परिचयाचे शब्द जरी बोललो तरी ते आपल्या मनाला खूप आत्मानंद देऊन जातात..इतकं त्यात माधुर्य सामावलेले आहे.

सध्या मी अंधारी येथे एक सर्व सामान्य शिक्षक म्हणून कार्यरत आहे. मी ज्यावेळी अंधारी येथे शिक्षक म्हणून उपस्थित झालो,त्यावेळी मला बरेच शब्द अगदी नव्या नवरी सारखे नवीन होते. नवीन नववधू ज्याप्रमाणे आपल्या सासरी पहिल्यांदा जाते,त्यावेळी तिला तेथील सर्व भाषिक आणि इतर अनेक गोष्टी नवीन असतात. ती त्या सर्व गोष्टी मनापासून ,प्रेमाने स्वीकारते,तसचं मी अंधारी येथे आल्यानंतर येथील एक वेगळा मराठी भाषेचा लहेजा असलेला प्रकार माझ्या मनाला खूप प्रसन्नता देऊन गेला..आणि जात आहे.

अंधारी येथील माझ्या ,मुलामुलींना याबाबतीत बऱ्याचदा बोललो सुध्दा आहे. अंधारी आणि परिसरातील   मराठी भाषा मला कुठे आणि कोणत्या आरोह.. अवरोह वर खूप आवडते याबाबतीत मी माझ्या सर्व विद्यार्थ्यांशी बऱ्याचदा व्यक्त होत असतो. एक वेगळाच आनंद देऊन जाते..या परिसरातील सर्व माणसांची मराठी भाषा..!

आपण ,इतर ठिकाणी पाहतो आणि ऐकतो की, महिला,मुली ज्या प्रसंगी  " गं " चा उच्चार करतात, त्याच प्रसंगात  अंधारी येथे 
" वं " चा उच्चार केला जातो.
उदाहरणार्थ..
 विद्यार्थिनी बऱ्याचदा बोलतात की, " अभ्यास कर ना वं..!"
हेच वाक्य वैजापूर ,गंगापूर तालुक्यातील माझ्या विद्यार्थिनी बोलताना पुढीलप्रमाणे बोलतील..
" अभ्यास कर ना गं..!"

थोडक्यात मुलींच्या भाषेच्या उच्चारात " गं " ऐवजी " वं "चा उच्चार नक्कीच अंधारी येथे पाहायला मिळतो..! मी सुध्दा कधी कधी  मराठी भाषातील माझी ऐकण्याची रुची,आवड माझ्या या मुलींबरोबर संवाद साधताना म्हणत असतो की,
"अभ्यास कर ना वं..!" आणि होऊन जातो..भाषेतील...अंधारीकर..! माझ्यामते " गं " च्याऐवजी " वं " चा उच्चार करण्याचे कारण सिल्लोड लगत असणारे विदर्भाचे भाषिक नाते..! विदर्भात " गं " ऐवजी " वं " चा उच्चार करतात..! मला माझ्या मुलीचा हा " वं " चा उच्चार खूप भावून,आनंदित करून जातो..!

मी काही दिवसांपासून " वं " च्याऐवजी " गं " चा उच्चार करा असे माझ्या मुलींना समजावून सांगत आहे, कारण प्रमाणित मराठी भाषा उच्चार देखील यायला पाहिजे म्हणून..!

आपली मराठी भाषा इतकी सुंदर आहे की,जिच्या ,कोणत्याही परिसरातील, बोलीभाषेतील तिचे रूप,सौदर्य मराठी भाषेवर माझ्या सारख्या निस्सीम प्रेम करणाऱ्या मराठी माणसाला तिच्या प्रेमात पडायला भाग पाडते. संस्कृत आपल्या भारतील सर्व भाषेची जननी आहे असे कुठेतरी वाचले होते.जर संस्कृत आपल्या भारतातील सर्व भाषांची जननी असेल तर,आपली मराठी भाषा त्याच सर्व भाषांची मावशी नक्कीच आहे असे मला वैयक्तीक वाटते.

अंधारी येथील  बऱ्याच पुरुषांच्या,मुलांच्या  मराठी भाषा बोलताना त्यांच्या वाक्यात कर्ता,कर्म आणि क्रियापद यातील   यांचा क्रम कोणताही असो, मात्र त्यांच्या उच्चारल्या जाणाऱ्या वाक्याच्या शेवटच्या शब्दांचा उच्चार हा उंच स्वरात असतो.  मी सुध्दा तसे बऱ्याचदा माझ्या मुलांबरोबर त्याच लहेजा मध्ये संवाद साधून माझी       " अंधारीकर " होण्याची प्रेमळ हौस भागवून घेत असतो. त्याबाबतही मी माझ्या मुलांना समजावून सांगितले आहे.

मी जो पर्यंत अंधारी येथे शिक्षक म्हणून नोकरी करत असणार आहे,तो पर्यंत इथून खूप काही शिकून , अध्ययन करून इथला अतिशय भावपूर्ण निरोप घेणार आहे. एकंदरीत अंधारी माझ्या आयुष्यातील एक महत्त्वाचा गुरु ठरत आहे,ठरणार आहे.

आता पहिल्या परिच्छेदातील मी उल्लेख केलेल्या मला मराठी भाषा बोलणाऱ्या सर्वात आवडत्या व्यक्तींविषयी बोलतो. ते आहेत ..आदरणीय नाना पाटेकर आणि आदरणीय अमोल पालेकर यांची..! या दोघांची मराठी भाषा खूप खूप सुंदर असते. अगदी समोरच्या व्यक्तीच्या मनाला ठाव घेणारी शक्ती त्यात आहे.नाना पाटेकर यांची मराठी भाषा समोरच्याला खिळवून ठेवते तर अमोल पालेकर यांची मराठी भाषा ,मराठी भाषेतील गहनतला गहन शब्द लीलया उच्चारून समोरच्याला आकर्षित करते. या दोघांच्या मराठी भाषेतील अरोह... अवरोह मध्ये एक प्रकारचा मराठी भाषेतील शृंगार सजलेला जाणवतो. अगदी सहजपणे आणि कमी उंचीचे स्वर त्यात असतात.
ग्रेट... नानाजी पाटेकर व अमोलजी पालेकर..!

वंदे मातरम्..!

ता.क.:  मला औरंगाबाद शहरात हिंडताना, मराठी भाषा बोलणारे खूप खूप कमी लोक सापडतात..! हिंदीचा भडिमार खूप असतो. बहुदा अजुन  " मोगलाईची छाप " गेलेली नाही वाटतं..!

लेखक: नंदन शोभाबाई विष्णुपंत जाधव ©️

https://jadhavnandan.blogspot.com/?m=1

माझ्या फेसबुक भिंतीवर लेखन दिनांक: १० फेब्रुवारी २०१९