अलबेला शाम - भाग क्रमांक: २

 

आमचे गाव आमची माणसं ©️

अलबेला शाम - भाग क्रमांक: २

" आमच्या अभ्यासिका ,एक रम्य ठिकाण..!"

===============================

शाम शेळके अन् आमच्या मैत्रीचा वेल बहरत चालला होता.माध्यमिक शाळेतील वयोगट हा तसा खूपच संवेदशील असतो.आम्हीही त्याला अपवाद नव्हतो.आमच्या पालखेड गावात केवळ आमचीच वर्गमित्रांची बॅच अशी होती, ज्यातील आम्ही वर्गमित्रांनी अभ्यासाच्या अभ्यासिका केलेल्या होत्या. आमच्या अभ्यासिका आलिशान अजिबात नव्हत्या.निव्वळ मातीची अन् धाब्याची घरे होती. त्यांना दर आठवड्याला शेण गोळा करून सारवून घेत होतो.पालखेड गावात आमच्या वर्गमित्रांच्या साधारणतः एकूण तीन अभ्यासिका होत्या.एक अभ्यासिका आमचेच एक जुने मातीचे घर होते.ते आमच्याच गल्लीत होते.त्यात मी , विजू वैजिनाथ गायकवाड अन् गणेश जगन्नाथ वाणी अभ्यास करायचो. दुसरी अभ्यासिका ही नंदकिशोर भाऊसाहेब जाधव याच्या माडीच्या समोर थोरात पाटील यांचं मातीचं घर होते.त्यात शाम शेळके, बाळू माळी अन् तिसरा सदस्य नेहमी बदलत असायचा.कधी तो बाळू कचरू घोडके असायचा तर कधी शेख फारुख तर कधी अजुन इतर कुणी..! तिसरी अभ्यासिका होती आण्णासाहेब कारभारी म्हस्के याच्या घराच्या बाजूला असणारी त्यांचीच एक खोली..! त्यात आण्णासाहेब म्हस्के, ज्ञानेश्वर मोकाटे असायचा. या अभ्यासिका मध्ये देखील तिसरा सदस्य नेहमी बदलत असायचा.कधी तो अजय काळे ( गुरु ) असायचा तर कधी अजुन इतर कुणी..! आम्ही वरील उल्लेखित वर्गमित्र वर उल्लेख केल्याप्रमाणे वेगवेगळ्या अभ्यासाच्या खोल्यात दररोज रात्री मुक्कामी अभ्यास करायला यायचो. फक्त आमचा बालमित्र नंदकिशोर भाऊसाहेब जाधव हाच एकटा त्याच्या माडीच्या खालच्या मजल्यावर अभ्यासाला असायचा.

आमच्या अभ्यासाच्या खोल्यांनी आम्हाला आयुष्याचा पुरेपूर आनंद घ्यायला शिकवला.आमच्या अभ्यासाच्या खोल्यांनी आम्हा वर्गमित्रांमध्ये मैत्रीची घट्ट वीण तयार केली होती. रात्री खूप उशिरा पर्यंत अभ्यास करून झाला की, आमच्या सर्व अभ्यासिका मधील मित्रांचे भेटण्याचे ठिकाण ठरलेले असायचे अन् ते म्हणजे नंदकिशोर जाधव याच्या खोलीत.आज ज्यात ठिकाणी औरंगाबाद जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक आहे त्याच ठिकाणी आम्ही मित्र बऱ्याचदा रात्री अभ्यास झाल्यावर गप्पांचा फड रंगवायचो. प्रिय बालमित्र नंदकिशोर जाधव यांचे जे माडीचे घर होते, त्यातील खालच्या मजल्यावर असणाऱ्या घरातील ओट्यावर सकाळीच नंदू अंघोळ करून रेडी व्हायचा. घरातील ज्या ओट्यावर नंदू अंघोळ करायचा ते पाणी त्याच ओट्यात जिरून जायचे.नंदू भाऊसाहेब जाधव याची दररोज घराच्या आतल्या बाजूला असलेल्या ओट्यावर होणारी अंघोळ आमच्या दृष्टीने एक आश्चर्यच असायचे,कारण अंघोळ झाल्यावर काही क्षणातच ओट्यावरील पाणी पूर्णपणे जिरून जायचे.जसं काय या ठिकाणी अंघोळ कुणी केलीच नाही..! 

आम्ही इयत्ता नववी मध्ये असताना गावात चोरांचा सुळसुळाट झाला होता.त्यामुळे गावातील तत्कालीन पोक्त लोकांनी गावातील तरुणांचे गट तयार केले होते.त्यांना राखण करण्यासाठी रात्रपाळी दिली होती अन् गावातील गल्ल्यांचे वाटप करून दिले होते.कोणत्या गटाने कोणत्या गल्लीत रात्रपाळी साठी चक्कर मारायची याचे नियोजन केले होते.आम्ही जरी माध्यमिक शाळेतील वयोगटात होतो तरी आम्ही आमचा एक गट तयार केला होता अन् आम्हीही मध्यरात्रीच्या नंतर पहारा द्यायला जायचो.अर्थात पुढाकार असायचा प्रिय मित्र शाम शेळके याचा..! पहारा कमी अन् एका जागी बसून अन् शेकोटी पेटवून गप्पांचा फडच जास्त रंगायचा.मी बऱ्याचदा पेटलेल्या शेकोटी जवळच झोपी जायचो.शेकोटी पेटविण्याचं ठिकाण गावातील नाटकाचा ओटा परिसर असायचे.शाम शेळके याचे घरही तिथून जवळच होते. मुद्दामहून मध्यरात्री नंतर रस्त्याने दगडावर काठ्या वाजवत जायचो.अधून मधून जत्रेतील शिट्टी देखील वाजवायचो.याही कामात शाम शेळके हाच पुढाकार घ्यायचा.

शाम शेळके याच्या अभ्यासाच्या खोलीत एके दिवशी मध्यरात्री मित्रांचे कशावरून तरी कडाक्याचे भांडण झाले.त्या अभ्यासाच्या खोलीत एक लाकडी टेबल होता. ऐन मध्यरात्री शाम शेळके टेबल घेऊन अभ्यासाच्या खोलीतून बाहेर पडला होता. एका वर्तुळात आमच्या अभ्यासाच्या खोल्या असल्याने त्याचवेळी मध्यरात्री लगेच आण्णासाहेब म्हस्के आमच्या खोलीकडे पळत पळत आला अन् आम्हाला म्हणाला की, " अय, पटकन चला ,शाम त्याचा टेबल खोलीच्या बाहेर घेऊन घरी चालला आहे. ते चांगदेव शेळके गुरुजींच्या घरासमोर गल्लीतच बोलू राहिले...!"

मी, गणेश वाणी,विजू गायकवाड , आण्णासाहेब म्हस्के, नंदकिशोर जाधव तिथं जमा झालो. कसाबसा ऐन मध्यरात्री होणारा धुडगूस थांबवला अन् तो लाकडी टेबल पुन्हा अभ्यासाच्या खोलीत परत घेतला.

असे दिवसामागून दिवस जात होते अन् आमच्या अभ्यासाच्या खोल्या आम्हा वर्गमित्रांना आयुष्याचा अर्थ समजावून सांगत होत्या.त्या अभ्यासाच्या खोल्या आमच्यासाठी आमच्या प्रत्येकाच्या आई वडिलांच्या घरांपेक्षा प्रिय वाटत होत्या.आम्ही प्रत्येकजण आपापल्या घरी रमणार नाही, एवढे आमच्या प्रत्येकाच्या अभ्यासाच्या खोल्यात, अभ्यासिकेत रमून आमचं आयुष्य व्यतीत करू लागलो होतो.

ता.क. - प्रस्तुत फोटोत प्रिय बालमित्र स्वर्गीय शाम शेळके याच्या पायाच्या मागे जो खड्डा दिसत आहे, त्यावर एक प्रसंग आम्हा वर्गमित्रांच्या आयुष्यात त्याकाळी घडला होता.त्यावर पुढील भागात व्यक्त होईल..!

वंदे मातरम्..!

लेखक - नंदन शोभाबाई विष्णुपंत जाधव.

https://jadhavnandan.blogspot.com/?m=1

(© सदरील लेख कॉपीराइट केलेला असून लेखाचे संपूर्ण हक्क लेखकाकडे आहेत.)

दिनांक - ०९/०७/२०२२, शनिवार.

क्रमशः