" जिहाले मस्की मुकंब रंजीश , बहाले हिजरा बेचारा दिल हैं..!"

चिंतन

" जिहाले मस्की मुकंब रंजीश ,
 बहाले हिजरा  बेचारा दिल हैं..!"
====================================

माझा सर्वात आवडता हिंदी चित्रपट जे.पी.दत्ता दिग्दर्शित --            " गुलामी "..!

यात जे.पी दत्ता साहेब यांनी पूर्वीचे सामाजिक वास्तव खूप छान प्रकारे चित्रित केलेले आहे. तत्कालीन सरंजामशाहीवर  यात अतिशय प्रखरपणे चित्रण केलेले आहे. माझ्यामते महान हिंदी चित्रपट अभिनेते धर्मेंद्र  यांनी त्यांच्या कारकिर्दीतील  उत्कृष्ट  अभिनय यात केलेला आहे.

 जे.पी.दत्ता साहेब यांच्या बहुतांशी चित्रपटांचे वैशिष्ट्ये म्हणजे..राजस्थानच्या पवित्र भूमीचे यथार्थ दर्शन होय..! यांच्या बहुतेक चित्रपटात राजस्थानचे वाळवंट,तेथील संस्कृती,तेथील चालीरिती इ.अनेक बाबींचे अतिशय सुंदर व नेत्रदीपक चित्रण यांच्या चित्रपटात असायचे..! दत्ता साहेब यांनी चित्रपट दिग्दर्शन करणे बंद केले अन् राजस्थानचे अतिशय सुंदर दर्शन चित्रपटात दिसणे दुरापास्त झाले..!

 हिरव्या वनराईने नटलेल्या भूमीत चित्रीकरण करून वाहवा मिळविणारे अनेक जण आपल्या चित्रपट सृष्टीला लाभले..पण ज्या भूमीत असले काहीही नव्हते,अशा ठिकाणी अतिशय नेत्रदीपक चित्रीकरण करून, राजस्थानच्या वाळवंटाच्या प्रेमात पडायला भाग पाडले ते जे.पी.दत्ता साहेब यांनीच..!

हिंदी चित्रपटातील  माझे सर्वात आवडते हिंदी चित्रपट गीत हेच....!अप्रतिम,कर्णमधूर व अर्थपूर्ण गीत.....! गीतकार गूलजार साहेब....! वास्तविक या गीतातील पाहिले कडवे अरबी भाषेतील आहेत..! पण ते सादर करण्याची नजाकत फक्त आणि फक्त गुलजार साहेब हेच करू शकतात..!

माझ्या सकट बऱ्याच दर्दी रसिकांना या खूप श्रवणीय गीतातील

" जिहाले मस्की मुकंब रंजीश ,
 बहाले हिजरा  बेचारा दिल हैं..!"

 या ओळींचा अर्थही माहीत नाही,पण वंदनीय गुलजार साहेब यांच्या लेखन कौशल्याची अन् महान संगीतकार लक्ष्मीकांत ,प्यारेलाल यांच्या संगीताची कमाल,की हे गीत सर्व भारतीयांच्या ओठांना  गुणगुणायला भाग पाडते..!

मी ज्यावेळी पालखेड येथे राहत होतो त्यावेळी माझा प्रिय बालमित्र नितीन जैन याच्या टेलर कामाच्या दुकानात दररोज शाळेतून आल्यावर या गीताचा आवर्जून श्रवणीय आस्वाद  नक्कीच घ्यायचो..! बऱ्याच प्रकारचा थकवा निघून जायचा..! माझ्या या बालमित्राला सुध्दा हे गीत खूप खूप आवडायचे..! अर्थात आजही आमचे हे गीत सदा सर्वदा आवडते गीत आहे..!

प्रेमाच्या भाषेतील भाव समजण्यासाठी परिचयाचेच शब्द पाहिजे असं काहीही नाही..! त्यातील भाव,ते कसे आणि कोण सादर करते यावर खूप काही अवलंबून असते..! जसे की या गीतात आहे..!

ता.क.: कोणताही " भाव "  समजायला मुळात " भावना " असावी लागते..!☺

वंदे मातरम्..!

 विनम्र वंदन...जे.पी.दत्ता साहेब व गुलजार साहेब व लक्ष्मीकांत प्यारेलाल यांना..!               

वंदन करणारा लेखक : नंदन शोभाबाई विष्णूपंत जाधव,पालखेडवाले.

https://jadhavnandan.blogspot.com/?m=1

दिनांक:२५ मार्च २०१७